स्रूष्टौ या सर्गरूपा जगदवनविधौ पालिनी या च रौद्री
संहारे चापि यस्या जगदिदमखिरं क्रीडनं याऽपराख्या ।
पयन्ती मध्यमाऽथो तदनु भगवती वैखरीवणरूपा
साऽस्मद्राचं प्रसन्ना विधिहरिगिरिशाराधिताऽलङ्धुरोतु ॥ १॥

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्‌ । 
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्‌ ॥ २॥

ऋषय ऊचुः 
सूत जीव समा बह्वी्॑स्तवं श्रावयसीह नः । 
कथा मनोहराः पुण्या व्यासशिष्य महामते ॥ ३॥
सर्वपापहरं पुण्यं विष्णोश्चरितमद्भूतम् । 
अवतारकथोपेतमस्माभिर्भक्तितः श्रुतम्‌ ॥ ४॥
रिवस्य चरितं दिव्यं -भस्मरद्राक्षयोस्तथा । 
सेतिहासं च माहात्म्यं श्रुतं तव मुखाम्बुजात्‌ ॥ ५॥
अधुना श्रोतुमिच्छामः पावनात्पावन परम्‌ । 
भृक्तिमुक्तिप्रदं नृणामनायासेन सवशः ॥ ६॥
तत्तवं ब्रहि महाभाग यंन सिद्धयन्ति मानवाः । 
कलावपि वरं त्वत्तो न विदय संशयच्छिदम्‌ ॥ ७॥

सूत उवाच

साध पष्टं महाभागा रोकना हितकाम्यया । 
स्वंशास््रस्य यत्सारं तदो वक्ष्याम्यरोषतः ॥ ८॥
तावद्र्जन्ति तीर्थानि पुराणानि व्रतानि च । 
यावन्न श्रूयते सम्यग्देवीभागवतं नरः ॥ ९॥
तावत्पापाटवी नृणा व्लेडदाऽदश्रकण्टका । 
यावन्न परशुः प्राप्तो देवीभागवताभिधः ॥ १०॥
तावत्वलेशावहं नृणामुपसर्गमहातमः । 
यावन्नैवोदयं प्रासो देवीभागवतोष्णगुः ॥ ११॥

ऋषय ऊचुः
सूत सूत महाभाग वद नो वदर्तावर । 
कीदशं तत्परायणं हि विधिस्तच्छरवणे च कः ॥ १२॥
कतिभिर्वासरैरेतच्छोतव्यं क्रि च पूजनम्‌ ।
 कर्मानवेः शरुत पव कान्कान्कामानवातुवुः ॥ १३॥    
        

सूत उवाच 

विष्णोरशौ मुनिर्जातः सत्यवत्यां पराशरात्‌ । 
विभज्य वेदांश्चतुरः शिप्यानघ्यापयत्पुरा ॥१४॥ 
ब्रात्यानां द्विजबन्धूनां वेदेप्वनधिकारिणाम्‌ । 
स्रीणां दुर्मेधसां नृणां धर्मज्ञानं कथं भवेत्‌ ॥१५॥ 
विचार्येतत्त॒ मनसा . भगयान्वादरायणः । 
पुराणं संहितां दध्यौ तेषां धर्मविधित्सया ॥१६॥ 
अष्टादर पुराणानि स कत्वा भगवान्न: । 
मामेवाध्यापयामास भारताख्यानमेव च ॥१७॥ 
देवीभागवतं तत्र॒ पुराणं भोगमोक्षदम्‌ । 
स्वयं तु श्रावयामास जनमेजयम्‌ पतिम्‌ ॥१८॥ 
एवं यस्य पिता राजा परीक्षि्तश्नकाहिना । 
संदश्टस्तस्य खंुद्धये राज्ञा भागवतं श्रुतम्‌ ॥१९॥ 
न्व॑भिदिवसंः श्वीमद्रेदव्यासमुखाम्बुजात्‌ । 
त्रैलोक्ष्यमातरं देवों पृजयित्वा विधानतः ॥२०॥ 
नवाहयज्ञं सम्पृणं परीक्षिदपि भूपतिः । 
दिव्यरूपधरो देव्याः सालोक्यं तत्क्षणादगात्‌ ॥२१॥ 
पितुदिन्यां गति राजा विलोक्य जनमेजयः । 
न्यासं मुनि समभ्यर्च्य परां मुदमवाप ह ॥२२॥ 
अष्टादशपुराणानां मध्ये सरेत्तिमं परम्‌ । 
देवीभागवतं नाम धर्मकामार्थमोक्षदम्‌ ॥२३॥ 
ये श्ण्वन्ति सदा भक्त्या देव्या भागवतीं कथाम्‌ । 
तेषां सिदधिनं दूरस्था तस्मात्मव्या सदा नृभिः ॥२४॥ 
दिनमद्धं तदध वा मुहूत्तं क्षणमेव वा| 
ये श्यण्वन्ति नराभक्त्या नतेषां दरगतिः ववचित्‌ ॥२५॥ 
सर्वयज्ञेषु तीर्थेषु सवंदानपु यत्फलम्‌ । 
सकृत्पुराणश्रवणात्तत्फलं लभते नरः ॥२६॥ 
कृता दौ वहवो धर्म; कलौ धम॑स्तु केवलम्‌ । 
पुराणश्रवण्ादन्यो विद्यते नापरो नृणाम्‌ ॥२७॥ 
धर्माचारविहीनानां कलावल्प्रयुषां नृणाम्‌ । 
व्यासो हिताय विदधे पुराणास्यं सुधारसम्‌ ॥२८॥ 
सुधां पिवन्नेक एव नरः स्यादजरामरः । 
देव्याः कथामृतं कर्यात्कुलमेबाजरामरम्‌ ॥२९॥ 
मासानां नियमो नात्र दिनानां नियमोऽपि न । 
सदा मव्य सदा सेव्यं देवीभागवतं नरैः ॥३०॥ 
आश्चिने मधुमासे वा तपोमामे शुचौ तथा । 
चतुर्पुं नवरात्रेषु विदोषात्फलदामकम्‌ ॥३१॥ 
अतो नव।हयज्ञोऽयं सर्व॑स्मात्पुण्यकर्मणः । 
फलायिकरप्रदानेन प्रोक्तः पुण्यप्रदो नृणाम्‌ ॥३२॥ 
ये दुद्ुदः पापरता विमृद्धा मिव्रदरहो वदविनिदकाश्च । 
हिसारता नास्तिकमाग॑सक््ता नवाहयनेन पुनंति ते कन्टौ ॥३३॥ 
परस्वदाराहणेतिभ्टृन्या ये वै नराः कल्मपभारभाजः। 
गोदेवतात्राह्यणभक्तिहीना नवाहज्ञेन भवन्ति गुदाः ॥३४॥ 
तपोभिरगरत्रतती्थसवनेदनिरनेकंनियमेमसेश्च. | 
हुतजपैर्य सच्च फटेन रम्यते नवाहयजेन तदाप्यते नणाम्‌ ॥३५॥ 
तथानगङ्कान गयान काली न नैमिषं नो मथुरा न पुष्करम्‌ | 
पनाति सद्यो बदरीवनं नो यथा हि देवीमख एष विप्राः ॥३६॥ 
अतो भागवतं देव्याः पुराणं परतः परम्‌ । 
धर्मथंकाममोक्षाणामुत्तमं साधनं मतम्‌ ॥३७॥ 
आशिनस्य सिते पक्षे कन्याराशिगते रवौ । 
महाषटम्यां समभ्यर्च्य हैकसिहाखनस्थितम्‌ ॥३८॥ 
देवीप्रीतिपदं भक्त्या श्रीभागवतपुस्तकम्‌ । 
दद्यादभ्राय योग्याय स देव्याः पदवीं लभेत्‌ ॥३९॥ 
देवी भागवतस्यापि शलोकं इटोकाद्धमेव वा । 
भक्त्या यश्च पठेनित्यं स देव्याः प्रीतिभाग्भवेत्‌ ॥४०॥ 
उपसर्गभवं घोरं महामारीसमदद्धवम्‌ | 
उत्पातनखिलांश्चापि हति श्रवणमात्रतः ॥४१॥ 
बालग्रहकृतं यच्च॒ भृतप्रेतक्रतं भयम्‌ । 
देवीभागवतस्यास्य श्रवणायाति दूरतः ॥४२॥ 
यस्तु भागवतं देव्याः पठेद्भक्त्या श्णणोति वा। 
धर्ममथं च कामं च मोक्षं च कुमते नरः ॥४३॥ 
श्रवणाद्रसुदेवोऽस्य प्रसेनान्वेपणे गतम्‌ । 
चिरायितं प्रियं पुत्रं कृष्णं लब्ध्वा मुमोद ह्‌ ॥४४॥ 
य एतां शृणुयाद्भक्त्या श्रीमद्धामवतीं कथाम्‌ । 
मुक्तिः मुक्ति स॒ लभते भक्त्या यश्च पठदिमाम्‌ ॥४५॥ 
अपुत्रो लभते पृत्रं॑दरिद्रौ धनवान्भवेत्‌ । 
रोगी रोगात्प्रमुच्येत श्रत्वा भागवतामृतम्‌ ॥४६॥ 
वंघ्या वा काकवंध्या गा मतवत्या च याद्धना । 
देवीभेमिवतं श्रत्वा कमेत्ुत्रं चिरायुषम्‌ ॥४७॥ 
पजितं यद्गृहे नित्यं श्रौ मागवतपुस्तकम्‌ । 
तद्गृहं तीथमूतं हि वसतां पापनाशकम्‌ ॥४८॥ 
अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां नवम्यां भक्तिसियृतः | 
य पटेच्छणयाद्रापि स सिद्धि ठभत पराम्‌ ॥४९॥
` पटन्धिजो वेदैविदग्रणीभवेद्वाहुभ्रजातो धरणीपतिः स्यात्‌ । 
वैदयः पठन्वित्तसमुद्धिमेति शुद्रोऽपि श्यष्वन्स्वकृतोत्तमः स्यात्‌ ॥५०॥ 

इति श्रीस्कन्द पुराणे मानसखण्ड दवीमागवतमाहार्म्यं प्रथमोऽध्यायः ॥१॥।